Zero waste down under: menstruatiecups en wasbaar maandverband

Een vrouw heeft in haar leven gemiddeld 400 menstruele cycli. Grofweg zou je dan kunnen zeggen dat een vrouw zo'n 8.000 tampons verbruikt in haar leven. Of een berg maandverband. Een massa afval dus. Maar het kan ook zero waste. Dat is bovendien ook veel gezonder voor je. 

Wat is er mis met wegwerp? 

  • De eerste reden haalden we al aan: wegwerpmaandverband en -tampons zijn vreselijk slecht voor het milieu. Die dingen zijn niet afbreekbaar en komen in het beste geval bij het restafval terecht, iets waar we sowieso veel te veel van hebben.
  • Herbruikbare varianten bevatten geen chemicaliën. Soms is wegwerpmaandverband geparfumeerd en het is bijna altijd grotendeels gemaakt van plastic. Maandverband en tampons bevatten vaak chloor of andere bleekmiddelen. Eigenlijk wil je dat liever niet in de buurt van je intieme delen. 
  • Maandverband, een menstruatiecup of een menstruatieslip ontrekken geen vocht uit je vagina. Een tampon doet dat wel. Dit kan de ph-waarde en de vochtbalans van je vagina verstoren. 
  • Het is goedkoper. Je doet een eenmalige investering (die ook wel best meevalt) en hiermee kan je jaren verder. Een cup zou zo'n 5 tot 10 jaar meekunnen. 

De alternatieven

Wasbaar maandverband

Wasbaar maandverband is gemaakt van uitwasbaar textiel. In plaats van een lijmlaagje hebben de meeste soorten wasbare maandverbandjes een drukknoop en vleugeltjes die je onder je slip vouwt en daar vastmaakt. Deze maandverbanden bestaan in tal van printjes, formaten en materialen. Dun of dik, fleece, katoen... iedere vrouw heeft andere voorkeuren down under. Elk merk en materiaal heeft zijn eigen specifieke wasvoorschriften. Doorgaans geldt: eerst spoelen of weken in koud water, daarna wassen op 60°C en laten drogen aan de lucht. Als er nog vlekken zichtbaar zijn kan je die wegtoveren door het maandverband in de zon te laten bleken. Voor op verplaatsing neem je best een kleine wetbag mee om de gebruikte verbandjes te bewaren tot je weer thuis bent. Een zachte stof voelt aangenamer aan dan plastic wegwerpmaandverband. Je vervangt het even vaak als wegwerp. Twijfel je? Probeer eens een paar wasbare inlegkruisjes van verschillende merken. Je merkt gauw of dit aangenaam voelt en het wassen van een inlegkruisje is toch wat minder bewerkelijk dan een maandverband. Zo kan je nog bedenken of je het uitwassen van maandverband ziet zitten. 

Wasbare tampon

Tampons zijn handig en discreet. Er bestaan ook wasbare tampons. Deze bestaat uit een strook biokatoen die je tot een cilinder oprolt. Ook hiervan bestaan er verschillende maten. Je vervangt hem net zo vaak als je met een wegwerptampon zou doen. Hij bevat geen schadelijke chemicaliën maar absorbeert wel vocht uit je vagina. Net als wasbaar maandverband spoel of week je de tampon na gebruik best met koud water en daarna kan je hem wassen op 60°C. Gebruik geen wasverzachter en laat drogen aan de lucht of in de droogkast. Ook hier is een kleine wetbag handig voor op verplaatsing. 

Menstruatiecup

Een menstruatiecup is een flexibel cupje, doorgaans gemaakt van silicone, dat je inbrengt in je vagina om menstruatiebloed op te vangen. Net als een tampon voel je een cup die goed ingebracht is amper of niet zitten. Een menstruatiecup kan ook meer bloed opvangen dan een tampon absorbeert, dus in principe hoef je hem minder vaak te vervangen. Er zijn tegenstrijdige berichten over het gevaar van TSS (= toxischeshocksyndroom, een aandoening die kan optreden bij verkeerd gebruik van een tampon). Volgens sommige bronnen is het risico bij menstruatiecups groter. Aangezien een cup geen vocht absorbeert, lijkt dit onwaarschijnlijk maar hoe dan ook is het belangrijk zeer hygiënisch te werk te gaan: was je handen goed voor je je cup inbrengt of ververst en steriliseer hem voor gebruik. Voor de zekerheid wacht je best ook niet al te lang om hem te ledigen en te reinigen. Draag de cup niet langer dan 12 uur aaneensluitend, spoel hem goed schoon en reinig ook de kleine luchtgaatjes grondig. Als je hiervoor een milde zeep gebruikt, zorg dan zeker dat alle zeepresten van je handen en van je cup gespoeld zijn alvorens hem in te brengen. 

Er bestaan verschillende maten van menstruatiecups, waarbij de kleinste maten geschikt zijn voor jongere vrouwen die nog niet vaginaal bevallen zijn. Heb je wel al een vaginale bevalling achter de rug? Dan zal een grotere maat voor jou meer geschikt zijn. De leeftijdgrens verschilt per merk. In ons assortiment schakel je bij Haakaa en Lamazuna vanaf 30 jaar over op een Large of maat 2, Ladycup raadt maat L dan weer aan vanaf 25 jaar. Belangrijk is dat je bekkenbodemspieren stevig genoeg zijn. Sowieso is het een aanrader om die goed te trainen na je bevalling. Als je een menstruatiecup gebruikt zal je zien dat die kan zakken als je spieren niet sterk genoeg zijn. 

Menstruatieslip

Een menstruatieslip bestaat uit verschillende lagen beschermende, absorberende stoffen. Op de lichtste dagen van je menstruatie volstaat zo'n slip voor een maximale bescherming, als je hevig bloedt kan je de slip combineren met extra bescherming (cup, maandverband of tampon) of je kan ervoor kiezen de slip om de paar uur te vervangen, net als je zou doen met maandverband. Ook voor wie last heeft van licht urineverlies is deze slip een uitkomst. Wie bijvoorbeeld vaak inlegkruisjes gebruikt, kan veel werk en/of afval uitsparen door voor een menstruatieslip of "period pant" te gebruiken. 

Toch wegwerp?

Wil je toch graag wegwerp gebruiken maar zonder het milieu al te veel te schaden en zonder schadelijke chemicaliën in de buurt van je meest intieme zone? Kies dan voor de meest ecologische wegwerptampons of -maandverbanden. De producten van Eco by Naty, Yoni en Vuokkuset zijn chloorvrij, gemaakt van biologisch katoen, zonder parfum of andere toxische stoffen. De meeste van deze producten zijn in principe biologisch afbreekbaar, maar toch wordt in ons land afgeraden ze op bij het GFT-afval te gooien. Om verwarring te voorkomen, aanvaarden de verwerkers van organisch afval momenteel nog geen maandverbanden en tampons in de GFT-ophaling, omdat je ze met het blote oog niet kan onderscheiden van standaardproducten die niet composteerbaar zijn. Op deze manier voorkomt men dat er gewone tampons en maandverbanden in de compostering terechtkomen, wat de kwaliteit van het compost zou schaden. Als je thuis composteert, kan je dit wel proberen, maar ook dan moet je rekening houden met een lange composteertijd en factoren als een voldoende hoge temperatuur, een correct vochtgehalte... Bij twijfel komen deze maandverbanden en tampons dus toch gewoon bij het restafval terecht. Het voordeel zit hem dan in een duurzamer productproces en jouw gezondheid.

Bronnen

Over de auteur

Kristien Nys mama van Jackie (6) en Lucille (4), copywriter bij Blabloom

0 reacties

Plaats een reactie

Uw mening is belangrijk voor ons, plaats zeker een reactie als u iets te vertellen heeft.

x

Zendingen worden momenteel door de drukte bij Bpost en PostNL mogelijk met wat vertraging bezorgd. Bestel dus tijdig. Onze excuses voor het ongemak.